عسل ماده ای طلایی، شیرین و چسبناک است که توسط زنبورهای عسل تولید می شود. عسل از شهد گیاهان گلدار جمع آوری و برای تغذیه کلنی های زنبورهای عسل ذخیره می شود. و برای مصرف توسط انسانها جمع آوری می شود.
عسل تولید شده توسط زنبورهای عسل به دلیل تولید تجاری و در دسترس بودن آن در سراسر جهان، آشناترین عسل برای انسان است. عسل های تولید شده در فصل پاییز معمولا تیره رنگ و غلیظ هستند. اما عسل های تولید شده در بهار غلظت کمی دارند و معمولا به رنگ روشن هستند.
عسل به دو دسته کلی خام و پاستوریزه تقسیم می شود. عسل خام، مستقیم از کندو و بدون هیچگونه پردازشی مانند حرارت دیدن و یا جداسازی بدست می آید. معمولا رنگی مات دارد و دارای خواص ضدمیکروبی، ضد ویروسی و ضد قارچی است.
در عسل تنها 17 درصد آب وجود دارد؛ و به دلیل غلظت بالای آن، ماندگاری عسل بسیار بالاست و امکان کپک زدن برای این محصول وجود ندارد.

انواع عسل

بیش از 300 نوع عسل در سراسر جهان تولید می شود. تمام عسل ها شیرین هستند، اما چند عامل کلیدی مانند طعم و رنگ، عسل ها را منحصر بفرد می کند.
محبوب ترین انواع عسل عبارتند از:
عسل شبدر: شناخته شده ترین نوع عسل با بیشترین تولید سالانه در جهان است. به رنگ طلایی روشن است و طعم شیرینی ملایمی با ته مزه دارچین دارد. اگرچه به اندازه انواع تیره آن حاوی آنتی اکسیدان نیست، اما مناسب انواع پخت و پز و مصرف روزانه است.

عسل گل های وحشی: این عسل معمولا از طیفی گسترده انواع گل ها و شکوفه ها تولید می شود. رنگ، طعم و ویسکوزیته آن به گیاهان موجود، محل و فصل تولید وابسته است.

عسل گل قاصدک: این عسل بیشتر در ایالات متحده تولید می شود. معمولا به رنگ طلایی روشن و غلیظ است و به سرعت متبلور می شود.

عسل اقاقیا: این نوع از عسل رنگ بسیار روشن و تقریبا شفافی دارد و متبلور نمی شود.

عسل یونجه: معمولا در فصل پاییز تولید می شود. به دلیل مقادیر بالای فلاونوئیدها و آنتی اکسیدان ها به عنوان عامل ضدعفونی کننده و ضد باکتری استفاده می شود.

عسل مانوکا: این عسل از درخت چای تهیه می شود و به دلیل خاصیت ضدعفونی کنندگی به عنوان یک عسل دارویی شناخته می شود. همچنین به عنوان یک ماده پروبیوتیک فوق العاده شناخته می شود.

عسل اکالیپتوس: این محصول از شکوفه های درخت اکالیپتوس تولید می شود. همراه چای و برای درمان گلودرد مفید است. رنگ این عسل کهربایی تیره و گاهی نیز مایل به سبز است. طعمی شیرین و کمی اسیدی دارد.

عسل شکوفه پرتقال: این عسل از شهد مرکبات مختلف مانند لیمو، پرتقال، گریپ فروت و غیره تهیه می شود. رنگ آن از کهربایی روشن تا سفید است. هرچقدر رنگ روشن تری داشته باشد، طعم ملایم تری نیز خواهد داشت.

عسل بلوط سمی: این عسل از گیاه بلوط سمی تهیه می شود. رنگ آن بسیار تیره و تقریبا سیاه است. غلظت بسیار بالایی دارد و طعم سس باربیکیو می دهد. با توجه به تکه های کوچک بلوط سمی در آن، برای درمان آلرژی مورد استفاده قرار می گیرد.

تولیدات جهانی عسل

براساس آخرین آمار منتشر شده، تولیدات جهانی عسل در سال 2022 بیش از 2 میلیون تن بوده است. کشورهای چین، ترکیه و ایران، به ترتیب با 460 هزار تن، 110 هزار تن و 79 هزار تن، سه کشور برتر تولیدکننده این محصول هستند. کشورهای هند، آرژانتین، روسیه مکزیک، اوکراین، برزیل و ایالات متحده در رتبه های بعدی تولیدکنندگان برتر عسل قرار دارند.

تجارت جهانی عسل

براساس گزارش های بدست آمده، در سال 2022 تجارت محصول عسل بیش از یک میلیارد و 900 میلیون دلار بوده است. چین با بیش از 250 میلیون دلار به عنوان صادرکننده برتر این محصول ثبت شده است. کشورهای نیوزلند، آرژانتین و هند در رتبه های بعدی صادرات عسل قرار دارند. براساس آمار منتشر شده از سوی گمرک، در سال گذشته سهم ایران از صادرات محصول عسل در سال 2022 بیش از 5 میلیون دلار بوده است.

از میان واردکنندگان عسل، ایالات متحده با 580 میلیون دلار در جایگاه اول قرار دارد. پس از آن کشورهای آلمان، ژاپن و فرانسه به ترتیب با بیش از 220میلیون دلار، 140 میلیون دلار و 110 میلیون دلار در رتبه های دوم تا چهارم قرار دارند.